Są jak naturalne „super narzędzie” do ultramikroobróbki. Diament monokryształowy to najtwardszy materiał w przyrodzie, dlatego jest niezwykle wytrzymały i nie ulega szybkiemu zużyciu. Podczas cięcia pozostaje ten sam rozmiar, co jest podstawą ultraprecyzyjnej pracy. Jego krawędź może mieć wielkość zaledwie nanometra, więc obszar, którego dotyka podczas cięcia, jest niewielki. Oznacza to mniejszą siłę cięcia i mniejszą ilość ciepła, dzięki czemu materiał nie wypacza się ani nie ulega uszkodzeniu pod wpływem ciepła – idealne rozwiązanie do uzyskiwania supergładkich powierzchni. Dodatkowo nie ściera się mocno, dzięki czemu zużywa mniej energii, wióry się do niej nie przyklejają, a cięcie przebiega gładko. Dzięki temu praca jest dokładna i najwyższej jakości.
W rzeczywistym użyciu narzędzia te już radzą sobie dobrze. W przypadku części optycznych wytwarzają soczewki, które są wyjątkowo gładkie i doskonale ukształtowane, popychając przemysł optyczny do przodu. W półprzewodnikach przy cięciu płytek krzemowych robią to z dużą precyzją i niewielkimi uszkodzeniami, dzięki czemu chipy stają się mniejsze i działają lepiej.
Ale są też wyzwania. Są drogie w produkcji – pozyskanie surowców i ich przetwarzanie jest skomplikowane, dlatego nie można ich stosować na dużą skalę. Są również kruche; w przypadku mocnego uderzenia lub zbyt dużej siły skrawania krawędź może odpryskiwać, co pogarsza ich żywotność i jakość pracy. A w przypadku cięcia materiałów specjalnych ich wydajność wciąż musi być lepsza.
